Arapça ve hat sanatı
Arap hat sanatı açıklanıyor: büyük yazı türleri, usta hattatlar, camilerde ve müzelerde nerede görülebileceği ve özel bir ders nasıl alınır.
Kültür
Orta Doğu tarihi, ilklerin hikâyesidir: ilk tarım, ilk şehirler, ilk yazı ve ilk yasalar; üstelik üç dünya dininin doğduğu topraklar. Uygarlığın beşiğine ait bu kronoloji, Göbeklitepe’den bugün ziyaret edebileceğiniz yeni müzelere ve silüetlere uzanan on iki bin yıllık bir yolculuğa çıkarıyor.
Bir bakışta
Medeniyetin beşiği
Dünyanın hiçbir yeri tek bir yolculuğa bu kadar çok tarih sığdırmaz. Nil, Dicle ve Fırat arasında insanlar ilk kez buğday ekti, kentler kurdu, yasalar yazdı ve hikâyelerini kayda geçirdi. Fenikeli denizciler, bu sayfadaki harflerin temelindeki alfabeyi yaydı; Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam da burada kök saldı. Gize piramitlerinden Petra’nın gül kırmızısı mezarlarına kadar bunların büyük bölümünü tek bir seyahatte gezebilirsiniz.
Aşağıda, bölgeyi biçimlendiren dönemlerin ve dönüm noktalarının sade ve olumlu bir zaman çizelgesini, bunları kendi gözlerinizle görebileceğiniz yerlere bağlantılarla birlikte bulacaksınız.

Orta Doğu tarihinin
| Ne zaman | Nerede | Dönüm noktası |
|---|---|---|
| Yaklaşık MÖ 10.000 | Göbeklitepe, Türkiye | Yeryüzünde bilinen en eski tapınaklar arasında yer alan anıtsal taş çemberler inşa edildi |
| Yaklaşık MÖ 9000 | Bereketli Hilal | Tarım başlar; buğday ve arpa evcilleştirilir |
| Yaklaşık MÖ 8000 | Eriha | Dünyada kesintisiz yerleşim gören en eski kasabalardan biri şekilleniyor |
| Yaklaşık MÖ 3400–3100 | Mezopotamya ve Mısır | Yazı doğuyor: Sümer’de çivi yazısı, Mısır’da hiyeroglifler |
| Yaklaşık MÖ 3100 | Mısır | Yukarı ve Aşağı Mısır ilk firavunlar döneminde birleşti |
| Yaklaşık MÖ 2560 | Giza, Mısır | Büyük Piramit’in tamamlanışı |
| Yaklaşık MÖ 2050–1800 | Bahreyn | Dilmun, Körfez’in ticaret merkezi olarak gelişir |
| Yaklaşık MÖ 1754 | Babil | Bilinen en eski yazılı kanunlardan biri olan Hammurabi Kanunları |
| Yaklaşık MÖ 1200–800 | Levant kıyısı | Fenikeliler alfabeyi Akdeniz’e yayar |
| MÖ 814 | Kartaca, Tunus | Kartaca’nın geleneksel kuruluş tarihi |
| Yaklaşık MÖ 550 | Pers | Büyük Kiros Ahameniş İmparatorluğu’nu kurar; ardından Persepolis gelir |
| MÖ 332–331 | Mısır | Büyük İskender İskenderiye’yi kurar |
| MÖ 1. yüzyıl–MS 106 | Petra, Ürdün ve Hegra, Suudi Arabistan | Buhur yolu üzerinde doruk noktasındaki Nebati krallığı |
| MS 1. yüzyıl | Kutsal Topraklar | Hz. İsa’nın hayatı; Hristiyanlık bölgeye yayılıyor |
| MS 330 | Konstantinopolis | Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu’nun başkenti olur |
| 537 | Konstantinopolis | Ayasofya tamamlandı |
| 610–632 | Mekke ve Medine | Kur’an’ın Hz. Muhammed’e vahyedilmesi; 622’deki Hicret, Hicri takvimin başlangıcıdır |
| 661–750 | Şam | Emevî hilafeti; Kubbetü’s-Sahra 691’de tamamlandı |
| 762 | Bağdat | Abbasi başkenti kuruluyor; ardından Beytülhikme geliyor |
| 859 | Fes, Fas | Dünyanın kesintisiz faaliyet gösteren en eski üniversitesi olarak kabul edilen Karaviyyin kuruldu |
| 969 | Kahire | Fatımîler Kahire’yi kurar; ardından 970’te El Ezher gelir |
| 1100s–1200s | Bölge genelinde | Selahaddin ve Eyyubîler dönemi; Kahire ve Halep’in büyük kaleleri |
| 1250–1517 | Mısır ve Levant | Memlük Sultanlığı; Kahire’nin en seçkin İslami anıtları |
| 1453 | İstanbul | Osmanlı başkenti; imparatorluk daha sonra üç kıtaya yayılır |
| 1500s–1600s | İsfahan, İran | Safevî altın çağı; Nakş-ı Cihan Meydanı |
| 1666 | Fas | Alevi Hanedanı kuruldu |
| 1727 | Diriye | İlk Suudi devleti kurulur (Kuruluş Günü, 22 Şubat) |
| 1744 | Umman | Al Said hanedanı kuruluyor |
| 1777–1786 | Fas ve ABD | Fas, Amerika Birleşik Devletleri’ni tanıdı; 1786 dostluk antlaşması |
| 1869 | Mısır | Süveyş Kanalı açılıyor |
| 1923 | Türkiye | 29 Ekim’de Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi |
| 1932 | Suudi Arabistan; Bahreyn | Suudi Arabistan Krallığı ilan edildi; Bahreyn’de ilk petrol bulundu |
| 1946–1971 | Bölge genelinde | Bugünkü devletlerin çoğu, Ürdün’den (1946) Katar, Bahreyn ve BAE’ye (1971) kadar tam bağımsızlığını kazanır |
| 1971 | BAE | Birleşik Arap Emirlikleri Federasyonu kurulur, 2 Aralık |
| 1985 | Dubai | Emirates havayolunun kuruluşu |
| 2010 | Dubai | Dünyanın en yüksek binası Burj Khalifa açılır |
| 2016 | Suudi Arabistan | Vizyon 2030 başlatıldı |
| 2017 | Abu Dabi | Louvre Abu Dhabi açılıyor |
| 2019 | Suudi Arabistan | Turist vizeleri ilk kez uygulamaya konuldu |
| 2021–2022 | Dubai | Bölgedeki ilk Dünya Fuarı Expo 2020 Dubai düzenlendi |
| 2022 | Katar | Orta Doğu’daki ilk FIFA Dünya Kupası |
| 2025 | Kahire | Büyük Mısır Müzesi tamamen açılıyor |
| 2030 ve sonrası | Riyad ve çevresi | Expo 2030 Riyad; Suudi Arabistan’da 2034 FIFA Dünya Kupası |
Kadim imparatorluklar
Mısır, Sümer, Babil, Asur ve Pers birbiri ardına yükseldi; her biri bugün hâlâ hayranlık uyandıran anıtlar bıraktı. Arabistan’da Nebatîler, Güney Arabistan’dan Akdeniz’e günnük ve mür taşıyarak zenginleşti; Ürdün’de Petra’yı ve El Ula yakınlarında Hegra’yı kayalara oydular. Tütsü Yolu ve İpek Yolu sayfamızda daha fazlasını okuyun.

Hille yakınlarında kadim Babil’in yeniden inşa edilmiş surları, IrakFotoğraf: Safa Daneshvar · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
İnanç, ilim
Bölge, İbrahimî dinlerin ortak vatanıdır. 8. yüzyıldan itibaren Bağdat, Kahire, Kurtuba ve Fes; âlimlerin cebir, astronomi, tıp ve optik alanlarında çığır açtığı ilim merkezleri hâline geldi; bkz. İslam’ın Altın Çağı. Daha sonra Memlükler, Osmanlılar ve Safeviler, gezginlerin bugün hayranlık duyduğu camilerin, sarayların ve çarşıların birçoğunu inşa etti; bunları İslam sanatı ve mimarisi sayfamızda anlatıyoruz.
20. yüzyıl yeni ulusları, petrol ve doğal gaz zenginliğini ve hızlı bir modernleşmeyi getirdi. Bugün iddialı ulusal planlar müzeler, tatil köyleri ve baştan sona yeni şehirler ekliyor; bunlar Vizyonlar sayfamızda anlatılıyor. Bu devletlerin pek çoğuna yüzyıllardır önderlik eden aileler için Orta Doğu’nun kraliyet aileleri, bölgenin koruma altındaki harikaları için ise UNESCO Dünya Mirası rehberimize bakın.
Ultra Lüks Gayrimenkul · Burada mülk edinin
Orta Doğu genelinde en seçkin tatil köyleri ile en seçkin konutlar artık yan yana yer alıyor ve pek çok uluslararası alıcı, daha ziyaret etmeden mülk sahibi oluyor.
Ultra Lüks Turizm ve Ultra Lüks Gayrimenkul
Ekim 2026’da kontrol edildi. Fiyatlar ve tarihler yaklaşıktır ve değişebilir. Bkz. standardımız.